Kwantitatieve informatie · begrip

Spreiding: hoe ver uit elkaar

De spreiding zegt hoe ver de getallen uiteenliggen. De eenvoudigste maat is het bereik: de hoogste waarde min de laagste. Twee groepen met hetzelfde gemiddelde kunnen totaal verschillend gespreid zijn.

Bereik = hoog − laag Hoe ver uiteen Naast het gemiddelde
Voorbeeld
MeesterIY
Spreiding · bereik
Temperaturen: 12, 18, 9, 21, 15. Wat is het bereik?
Eenvoudig

Uitleg

Wat is spreiding?

De spreiding vertelt hoe ver de waarden uit elkaar liggen. Het bereik is de simpelste spreidingsmaat: je trekt de laagste waarde van de hoogste af. Een klein bereik betekent dat alles dicht bij elkaar zit; een groot bereik dat de waarden ver uiteenlopen.

Spreiding is een aanvulling op het gemiddelde. Twee klassen kunnen hetzelfde gemiddelde cijfer hebben, terwijl de ene allemaal zessen haalt en de andere zowel onvoldoendes als negens. Het gemiddelde is gelijk, de spreiding niet.

Aanpak

Zo bereken je het bereik

Drie stappen. We nemen de temperaturen 12, 18, 9, 21, 15.

Stap 1

Zoek de hoogste

Kijk welke waarde het grootst is. Sorteren maakt het makkelijk.

9 12 15 18 21
hoogste = 21

Stap 2

Zoek de laagste

En welke waarde is het kleinst?

9 12 15 18 21
laagste = 9

Stap 3

Trek af

Hoogste min laagste geeft het bereik.

21 − 9 = 12
bereik = 12 °C

Voorbeelden

Probeer ze zelf

Reken eerst zelf uit. Klik daarna op “Bekijk antwoord” voor de oplossing met uitleg.

1
Bereik

Wat is het bereik van 5, 8, 3, 11, 7?

Bekijk antwoord
Antwoord8. Hoogste 11 − laagste 3 = 8.
2
Vergelijken

Klas A: 5,6,6,7. Klas B: 2,6,6,10. Beide gemiddeld 6. Welke spreidt het meest?

Bekijk antwoord
AntwoordKlas B. Bereik A = 7 − 5 = 2; bereik B = 10 − 2 = 8. Zelfde gemiddelde, grotere spreiding bij B.
3
Andersom

De laagste temperatuur was 6° en het bereik was 15°. Wat was de hoogste?

Bekijk antwoord
Antwoord21°. Hoogste = laagste + bereik = 6 + 15 = 21.
4
Uitschieter

Cijfers: 6, 6, 7, 6, 1. Wat doet de 1 met het bereik?

Bekijk antwoord
AntwoordBereik wordt 6 (7 − 1). Eén uitschieter vergroot het bereik flink, terwijl de meeste cijfers dicht bij elkaar liggen. Het bereik is gevoelig voor uitschieters.

Veelgemaakte fout

Spreiding verwarren met het gemiddelde

Het gemiddelde zegt waar het ‘midden’ ligt; de spreiding zegt hoe ver de waarden uiteenliggen. Twee rijen met hetzelfde gemiddelde kunnen een heel verschillend bereik hebben.

Zelfde gemiddelde = zelfde spreiding   Gemiddelde en spreiding zijn los van elkaar

Gratis weggever

Download het gratis oefenblad spreiding

Bereik berekenen, groepen vergelijken en de invloed van uitschieters — met antwoorden. Direct als pdf.

GRATIS PDF

Oefenblad

Spreiding oefenen

  • Bereik berekenen
  • Groepen vergelijken
  • Uitschieters
  • Met antwoorden

Veelgestelde vragen

Goed om te weten

Hoe bereken ik het bereik?
Trek de laagste waarde van de hoogste af. Bij 9, 12, 15, 18, 21 is het bereik 21 − 9 = 12. Het is de eenvoudigste spreidingsmaat.
Wat is het verschil tussen spreiding en gemiddelde?
Het gemiddelde geeft het midden aan; de spreiding hoe ver de waarden uit elkaar liggen. Twee rijen met hetzelfde gemiddelde kunnen heel verschillend gespreid zijn. Zie gemiddelde.
Waarom is spreiding belangrijk?
Een gemiddelde alleen verbergt of waarden dicht bij elkaar of juist ver uiteen liggen. De spreiding maakt dat zichtbaar — handig bij cijfers, prijzen en metingen.
Add to cart