Meetkunde · begrip

Straal: van midden naar rand

De straal is de afstand van het midden van een cirkel naar de rand. De diameter (middellijn) is precies twee keer zo lang. Met de straal reken je de omtrek en de oppervlakte van een cirkel uit.

diameter = 2 × straal omtrek = π × d opp = π × r²
Voorbeeld
MeesterIY
Straal · cirkel
Een cirkel heeft een straal van 5 cm. Wat is de diameter en de omtrek?
Gemiddeld

Uitleg

Straal, diameter en pi

De straal (r) is de afstand van het middelpunt naar de rand. De diameter (d), ook wel middellijn, gaat dwars door het midden van rand tot rand en is dus twee keer de straal: d = 2 × r.

Voor de omtrek en de oppervlakte van een cirkel gebruik je het getal π (pi) ≈ 3,14. Omtrek = π × diameter, oppervlakte = π × straal × straal. Zo hangt alles samen met die ene maat: de straal.

straal (r) middelpunt diameter (d)

Onderdelen van een cirkel

Straal & diameter

Straal — midden → rand Diameter — rand → rand (= 2 × r)

Met r = 5 cm is de diameter 10 cm en de omtrek π × 10 ≈ 31,4 cm.

Aanpak

Rekenen met de straal

De drie formules die je nodig hebt. We nemen een cirkel met straal 5 cm (π ≈ 3,14).

Diameter

2 × straal

De middellijn is twee keer de straal.

d = 2 × 5
= 10 cm

Omtrek

π × diameter

De rand rondom: pi keer de diameter.

omtrek = 3,14 × 10
= 31,4 cm

Oppervlakte

π × r × r

Het vlak erbinnen: pi keer de straal in het kwadraat.

opp = 3,14 × 5 × 5
= 78,5 cm²

Voorbeelden

Probeer ze zelf

Reken met π ≈ 3,14. Klik daarna op “Bekijk antwoord” voor de oplossing met uitleg.

1
Diameter

Een wiel heeft een straal van 30 cm. Wat is de diameter?

Bekijk antwoord
Antwoord60 cm. d = 2 × r = 2 × 30 = 60.
2
Andersom

Een bord heeft een diameter van 24 cm. Wat is de straal?

Bekijk antwoord
Antwoord12 cm. Straal = diameter ÷ 2 = 24 ÷ 2 = 12.
3
Omtrek

Een ronde vijver heeft een diameter van 4 m. Hoeveel meter is de rand?

Bekijk antwoord
Antwoord≈ 12,56 m. Omtrek = π × d = 3,14 × 4 = 12,56.
4
Oppervlakte

Wat is de oppervlakte van een cirkel met straal 10 cm?

Bekijk antwoord
Antwoord314 cm². opp = π × r × r = 3,14 × 10 × 10 = 314.

Veelgemaakte fout

Straal en diameter verwisselen in de formule

De omtrek is π × diameter, maar de oppervlakte gebruikt de straal (π × r²). Wie bij de oppervlakte de diameter invult, rekent vier keer te groot.

opp = π × 10 × 10 (diameter)   opp = π × 5 × 5 (straal) = 78,5 cm²

Gratis weggever

Download het gratis oefenblad cirkels

Straal, diameter, omtrek en oppervlakte met pi — met tekeningen en antwoorden. Direct als pdf.

GRATIS PDF

Oefenblad

Cirkels & straal

  • Straal ↔ diameter
  • Omtrek met pi
  • Oppervlakte met pi
  • Met antwoorden

Veelgestelde vragen

Goed om te weten

Wat is het verschil tussen straal en diameter?
De straal gaat van het midden naar de rand; de diameter gaat dwars door het midden van rand tot rand. De diameter is twee keer de straal: d = 2 × r.
Hoe bereken ik de omtrek van een cirkel?
Omtrek = π × diameter, met π ≈ 3,14. Heb je alleen de straal? Dan is de omtrek 2 × π × straal, want diameter = 2 × straal.
Wat is pi (π)?
Pi is een vast getal, ongeveer 3,14. Het is hoe vaak de diameter in de omtrek past — bij elke cirkel hetzelfde. Daarom zit het in de formules voor omtrek en oppervlakte.
Add to cart